Viêm thận bể thận ở mèo: nhiễm trùng có thể làm chức năng thận xấu đi đột ngột
Một con mèo có bệnh thận đang ổn định bỗng ăn kém, nôn và chỉ số thận tăng cần được tìm nguyên nhân mới, trong đó có viêm thận bể thận. Bệnh không phải lúc nào cũng gây sốt hay đau vùng lưng rõ ràng. Chẩn đoán thường cần ghép bệnh cảnh, nước tiểu, nuôi cấy và hình ảnh để phân biệt nhiễm trùng ở thận với những nguyên nhân tổn thương cấp khác.
Bệnh nằm ở phần nào của hệ tiết niệu?
Viêm thận bể thận là nhiễm trùng liên quan bể thận và mô thận, thường do vi khuẩn. Tác nhân có thể đi ngược từ đường tiểu dưới lên. Khi thận bị ảnh hưởng, vấn đề không còn chỉ là khó chịu ở bàng quang mà có thể tác động chức năng lọc và sức khỏe toàn thân.
Bệnh có thể xảy ra cấp hoặc có những đợt tái diễn. Một số mèo đã có bệnh thận mạn, sỏi hoặc bất thường đường tiểu khiến việc đánh giá phức tạp hơn. Không thể coi mọi kết quả nuôi cấy dương tính là bằng chứng chắc chắn vi khuẩn đã ở thận, nhưng cũng không nên loại trừ chỉ vì chưa thấy sốt.
Biểu hiện có thể không hướng thẳng tới đường tiểu
Giảm ăn, lừ đừ, nôn, mất nước hoặc uống và tiểu thay đổi có thể là biểu hiện chính. Mèo có thể có tiểu khó, tiểu máu nếu đồng thời viêm đường dưới, nhưng không bắt buộc. Sốt và đau vùng bụng hoặc thận có thể xuất hiện, song thiếu các dấu hiệu đó không bảo đảm thận không nhiễm trùng.
Ở mèo có bệnh thận, cần so với trạng thái thường ngày: lượng ăn, cân, nước uống và kết quả xét nghiệm cũ. Một đợt xấu đi không nên tự được xem là giai đoạn cuối không còn gì làm được. Tìm nguyên nhân có thể xử lý giúp tránh bỏ lỡ cơ hội cải thiện, dù không hứa mọi tổn thương sẽ hồi phục hoàn toàn.
Những tình trạng phải được phân biệt
Mất nước, chất độc, tắc niệu quản, giảm tưới máu và những bệnh thận khác có thể gây thay đổi tương tự. Sỏi hoặc cản trở còn có thể cùng tồn tại với nhiễm trùng. Nếu có mủ tích ở hệ thống bị tắc, bệnh có thể cần xử lý khẩn ngoài kháng sinh.
Mèo không tiểu, đau nhiều, nôn liên tục, rất yếu hoặc khó thở cần tiếp nhận sớm. Việc chờ kết quả nuôi cấy không đồng nghĩa để bệnh nhân không được hỗ trợ; bác sĩ cân nhắc điều trị ban đầu dựa trên mức nặng và điều chỉnh khi có thêm dữ liệu. Chủ không nên tự bắt đầu nhiều loại thuốc trước khi nơi tiếp nhận có thể lấy mẫu phù hợp.
Nuôi cấy nước tiểu giúp gì và có giới hạn nào?
Mẫu lấy theo phương pháp phù hợp được gửi nuôi cấy để xác định vi khuẩn và độ nhạy. Nếu đã dùng kháng sinh, khả năng phát hiện có thể thay đổi. Kết quả từ đường tiểu dưới phải diễn giải cùng dấu hiệu thận bị ảnh hưởng, vì nó không trực tiếp chỉ ra vị trí nhiễm trùng trong mọi trường hợp.
Có hoàn cảnh đường tiểu trên và dưới cho kết quả không hoàn toàn giống nhau. Lấy mẫu chuyên biệt từ đường trên chỉ được cân nhắc khi lợi ích và nguy cơ phù hợp, không phải thao tác chủ nuôi cần yêu cầu cho mọi mèo. Đánh giá chuyên môn cần xác định kết quả nào thực sự có thể thay đổi kế hoạch điều trị.
Xét nghiệm máu và hình ảnh ghép thành bức tranh
Các chỉ số thận, điện giải, công thức máu và những kiểm tra khác giúp đánh giá mức ảnh hưởng toàn thân. Thay đổi bạch cầu có thể hỗ trợ nhưng không phải lúc nào cũng hiện diện. So sánh với giá trị trước và sau điều trị thường có ý nghĩa hơn một kết quả riêng lẻ.
Siêu âm giúp xem thận, bể thận, niệu quản và nguy cơ cản trở. Một dấu hiệu như bể thận giãn cần được đặt vào bối cảnh; không tự xác nhận nhiễm trùng vì có nhiều nguyên nhân khác nhau. Khi dữ liệu chưa thống nhất, bác sĩ có thể cần kiểm tra lại hoặc thêm phương tiện thay vì kết luận quá chắc từ một hình ảnh.
Kháng sinh phải phù hợp vị trí nhiễm trùng
Lựa chọn thuốc cần dựa vào vi khuẩn nghi ngờ hoặc xác định, khả năng đạt nồng độ thích hợp ở mô thận, chức năng thận và nguy cơ tác dụng bất lợi. Thuốc có hiệu quả ở nước tiểu không mặc định phù hợp với nhiễm trùng mô thận. Độ nhạy phòng xét nghiệm cũng cần được đọc theo vị trí bệnh và tiêu chuẩn chuyên môn.
Thời gian điều trị và lịch đánh giá được quyết định theo bệnh nhân cùng bằng chứng hiện có. Không tự kéo dài hàng tuần vì quan niệm nhiễm trùng thận luôn phải dùng thật lâu, cũng không tự ngừng khi mèo ăn lại. Một số thuốc có rủi ro riêng ở mèo hoặc cần điều chỉnh khi chức năng thận thay đổi, nên không dùng đơn của chó hay người.
Hỗ trợ thận và giải quyết nguyên nhân duy trì
Mèo mất nước, buồn nôn, đau hoặc rối loạn điện giải cần hỗ trợ phù hợp. Truyền dịch phải theo tình trạng tuần hoàn và khả năng thải, không phải càng nhiều càng rửa sạch vi khuẩn. Lượng tiểu và nguy cơ giữ dịch có thể cần theo dõi sát trong bệnh nặng.
Nếu có tắc, sỏi hoặc thiết bị đường tiểu liên quan, xử lý nguồn duy trì là phần của kế hoạch. Chỉ đổi kháng sinh nhiều lần có thể không thành công khi vấn đề cơ học chưa được giải quyết. Các kỹ thuật đường tiểu trên có thể đòi hỏi chuyển cơ sở chuyên sâu, và cần trao đổi sớm khi có bằng chứng phù hợp.
Theo dõi sau khi biểu hiện đã giảm
Mèo tỉnh táo, ăn lại là dấu hiệu tích cực nhưng chưa đủ xác nhận thận đã ổn. Bác sĩ có thể cần kiểm tra chức năng thận, nước tiểu và khả năng tái phát theo diễn biến. Khả năng hồi phục tùy tổn thương trước điều trị, bệnh nền và hiệu quả xử lý nguyên nhân.
Khi liên hệ DR.VET qua 0907 675 123, hãy mang xét nghiệm cũ, kết quả nuôi cấy, phim và đầy đủ thuốc đã dùng. Phòng khám có thể đánh giá đợt xấu đi và trao đổi hướng kiểm tra hoặc chuyển phù hợp. Điều cần đạt là một chẩn đoán có mức chắc chắn rõ ràng, điều trị được theo dõi và không bỏ sót cản trở hay bệnh nền làm nhiễm trùng quay lại.
Nguồn tham khảo
Thông tin được biên soạn cho chủ nuôi và đối chiếu với các tài liệu dưới đây. Chưa có xác nhận bác sĩ DR.VET thẩm định bản thảo. Hình ảnh là nội dung minh họa, không phải bằng chứng chẩn đoán cho một ca cụ thể.
