Viêm tai giữa ở mèo: bệnh có thể nằm sâu dù bên ngoài tai khá sạch
Mèo đau khi há miệng, né chạm đầu hoặc có những thay đổi ở mắt và mặt có thể mắc bệnh tai giữa dù không có nhiều ráy bên ngoài. Tai giữa nằm phía sau màng nhĩ, nên việc chỉ quan sát vành tai không đủ loại trừ tổn thương. Chẩn đoán cần xác định vị trí bệnh, nguyên nhân và mức ảnh hưởng thần kinh trước khi lựa chọn điều trị.
Tai giữa khác với tai trong ở điểm nào?
Tai ngoài gồm vành tai và ống tai đến màng nhĩ. Tai giữa là khoang phía sau màng nhĩ, liên quan truyền âm và thông với vùng hầu qua ống tai. Tai trong chứa những cấu trúc tham gia nghe và thăng bằng. Các vùng nằm gần nhau nhưng bệnh của từng vùng không có biểu hiện hoàn toàn giống nhau.
Viêm tai giữa có thể gây đau, giảm nghe và ảnh hưởng những dây thần kinh lân cận. Khi tổn thương lan đến tai trong, dấu hiệu tiền đình như nghiêng đầu kiểu thần kinh, rung giật nhãn cầu hoặc đi mất thăng bằng trở nên đáng chú ý. Mèo cũng có thể giữ đầu lệch vì đau, nên không thể xác định vị trí bệnh chỉ từ một ảnh đầu nghiêng.
Ở mèo cần nghĩ đến những nguyên nhân nào?
Bệnh có thể liên quan viêm nhiễm, polyp viêm hoặc những bất thường khác. Polyp có thể phát triển từ vùng tai giữa hoặc vùng liên quan và đi vào ống tai hay hầu mũi, gây biểu hiện tùy vị trí. Tiền sử hô hấp và những dấu hiệu như thở ồn, khó nuốt cũng cần được khai thác khi phù hợp.
Viêm tai ngoài có thể đi kèm, nhưng không phải mọi mèo bệnh tai giữa đều có tiền sử tai ngoài hôi kéo dài như nhiều trường hợp ở chó. Khối bất thường và những bệnh khác cần được xem xét theo tuổi, diễn biến và kết quả khám. Không nên mặc định cứ có dịch trong tai giữa là cùng một loại nhiễm khuẩn.
Những biểu hiện dễ bị bỏ qua
Mèo có thể lắc đầu, đau vùng đầu–cổ, giảm nghe hoặc ngại ăn vì đau khi há miệng. Một số con thay đổi hành vi, trốn và không muốn được vuốt đầu. Mắt có thể có những biến đổi như sụp mi, đồng tử nhỏ hoặc lộ mi thứ ba trong hội chứng Horner; liệt mặt cũng có thể xuất hiện khi cấu trúc thần kinh liên quan bị ảnh hưởng.
Các dấu hiệu này không riêng cho bệnh tai giữa. Bác sĩ cần phân biệt với bệnh răng miệng, khớp hàm, thần kinh và những nguyên nhân khác. Nếu mèo đi không vững, mắt chuyển động bất thường, nôn do mất thăng bằng hoặc không ăn uống được, cần khám sớm; ngã quỵ, giảm ý thức hay khó thở phải được ưu tiên cấp cứu.
Màng nhĩ trông còn nguyên không loại trừ hoàn toàn
Khám bao gồm tai, mắt, mặt, thần kinh và vùng miệng–hầu khi phù hợp. Soi tai có thể thấy màng nhĩ bất thường hoặc polyp nhưng cũng có những ca màng nhĩ còn nguyên và hình ảnh không rõ. Tai ngoài khá sạch không chứng minh khoang tai giữa bình thường.
CT hoặc MRI có thể cần khi phải khảo sát cấu trúc sâu và phạm vi bệnh; X-quang thông thường có giới hạn. Kết quả hình ảnh cũng phải được đặt cạnh triệu chứng, vì một phát hiện dịch không tự nói hết bản chất hay mức quan trọng của tổn thương. Khả năng thực hiện và hướng chuyển chuyên khoa cần được trao đổi rõ.
Trong một số trường hợp, lấy mẫu từ vị trí thích hợp để xét nghiệm và nuôi cấy giúp chọn điều trị có mục tiêu. Mẫu ở tai ngoài không luôn đại diện cho tác nhân trong tai giữa. Những thao tác tiếp cận tai sâu cần chuyên môn và vô cảm phù hợp, không được tự thực hiện ở nhà.
Điều trị phải giải quyết cả dịch, tác nhân và yếu tố duy trì
Khi có nhiễm khuẩn, lựa chọn kháng sinh dựa trên vị trí bệnh, bằng chứng mẫu và tính an toàn. Điều trị có thể kéo dài hơn một đợt viêm tai ngoài nhẹ, nhưng thời gian không nên được tự ấn định bằng một đơn trên mạng. Giảm đau và chăm sóc hỗ trợ giúp mèo ăn, nghỉ và hồi phục.
Polyp, khối hoặc tình trạng không đáp ứng có thể cần can thiệp chuyên khoa. Bác sĩ trao đổi lợi ích, nguy cơ và khả năng tái phát của những phương án phù hợp; không phải mọi mèo đều cần cùng một phẫu thuật. Dùng thuốc nhỏ có thể cải thiện phần tai ngoài nhưng không nhất thiết giải quyết nguồn bệnh sâu.
Không nhỏ dung dịch không rõ thành phần hoặc cố rửa tai bằng áp lực. Khi màng nhĩ và tai giữa có thể bị ảnh hưởng, độ an toàn của sản phẩm cần được cân nhắc đặc biệt. Nếu có mất thăng bằng, đau tăng hoặc bất thường sau dùng thuốc, cần báo ngay thay vì tiếp tục đủ một liệu trình bất chấp diễn biến.
Hồi phục thần kinh và nghe có thể khác với việc hết nhiễm trùng
Đau, lượng dịch và khả năng ăn có thể cải thiện trước những dấu hiệu thần kinh. Một số biến đổi có thể tồn tại dù bệnh đã được kiểm soát, nhất là khi tổn thương kéo dài. Ngược lại, triệu chứng giảm không tự chứng minh đã hết nguyên nhân. Tái khám giúp phân biệt hồi phục chậm với còn bệnh hoặc tái phát.
Tại nhà, bố trí khu vực an toàn nếu mèo mất thăng bằng, hạn chế tiếp cận nơi cao và ghi khả năng ăn uống, đi lại cùng thay đổi mắt–mặt. Không tự thêm thuốc an thần hoặc cố làm các bài tập gây chóng mặt. Mục tiêu và lịch theo dõi cần gắn với chẩn đoán cùng mức tổn thương cụ thể.
Đánh giá bệnh tai sâu tại DR.VET
Khi gọi 0907 675 123, hãy báo đau khi há miệng, biến đổi mắt–mặt, giảm nghe và dấu hiệu thăng bằng nếu có. Mang kết quả hình ảnh và danh sách thuốc trước đây. DR.VET sẽ đánh giá bước đầu, trao đổi kiểm tra cần thiết và hướng chuyển khi cần phương tiện hoặc kỹ thuật ngoài khả năng tiếp nhận; không kết luận bệnh tai giữa chỉ từ ảnh tai ngoài.
Nguồn tham khảo
Thông tin được biên soạn cho chủ nuôi và đối chiếu với các tài liệu dưới đây. Chưa có xác nhận bác sĩ DR.VET thẩm định bản thảo. Hình ảnh là nội dung minh họa, không phải bằng chứng chẩn đoán cho một ca cụ thể.
