Viêm kết mạc ở mèo: vì sao mắt đỏ, chảy ghèn và dễ tái phát?
Mắt mèo đỏ và có ghèn thường được gọi chung là đau mắt, nhưng biểu hiện giống nhau có thể bắt nguồn từ những bệnh rất khác nhau. Viêm kết mạc đơn thuần thường gây khó chịu ở bề mặt mắt; loét giác mạc, viêm bên trong nhãn cầu hoặc tăng nhãn áp lại có nguy cơ ảnh hưởng thị lực. Vì vậy, mục tiêu đầu tiên khi khám là xác định tổn thương nằm ở đâu, sau đó mới lựa chọn thuốc phù hợp.
Kết mạc viêm có nghĩa là gì?
Kết mạc là lớp niêm mạc mỏng phủ mặt trong mí mắt và phần bề mặt nhãn cầu quanh giác mạc. Khi lớp này viêm, các mạch máu giãn ra khiến mắt đỏ, phù và tăng tiết dịch. Màng trắng hồng ở góc mắt có thể lộ rõ hơn. Phần trong suốt ở giữa mắt là giác mạc, một cấu trúc khác cần được kiểm tra riêng.
Ở mèo, tác nhân nhiễm trùng có vai trò đáng kể, đặc biệt herpesvirus mèo; Chlamydia felis và một số vi sinh vật khác cũng có thể liên quan. Tuy nhiên, bụi, hóa chất, dị vật, bất thường mí hoặc bệnh giác mạc đều có thể gây viêm kết mạc thứ phát. Gọi tên tác nhân chỉ bằng màu ghèn không đáng tin cậy.
Dấu hiệu nào có thể quan sát tại nhà?
Mèo có thể chảy nước mắt, tiết ghèn nhầy, chớp mắt nhiều, dụi mặt hoặc giữ một mắt khép hờ. Kết mạc sưng có thể che bớt bề mặt mắt. Một số trường hợp bắt đầu ở một bên rồi lan sang bên kia; những trường hợp khác đồng thời có hắt hơi, nghẹt mũi hoặc giảm ăn.
Cần ghi lại ngày bắt đầu, mắt nào xuất hiện trước, mèo có tiếp xúc mèo mới hay không và đã dùng sản phẩm gì. Ảnh chụp trước khi lau ghèn giúp bác sĩ biết diễn biến. Mèo vẫn ăn và chơi không có nghĩa mắt hoàn toàn an toàn, bởi chúng có thể che giấu đau khá tốt.
Khi nào cần khám ngay trong ngày?
Mèo nhắm chặt mắt, đau rõ, giác mạc đục xanh hoặc trắng, có vết lõm, chảy máu hay giảm thị lực cần được đánh giá sớm. Hai đồng tử có kích thước khác nhau hoặc mắt trông lớn hơn bình thường cũng không nên xem là viêm kết mạc thông thường. Chấn thương và hóa chất bắn vào mắt là lý do cần liên hệ cơ sở thú y ngay.
Mèo con có mí sưng, dịch mắc kẹt dưới mí hoặc nhiều con trong đàn cùng mắc bệnh cần được thăm khám kịp thời. Không cố cạy mí và không chờ nhiều ngày để xem thuốc mua ngoài có tác dụng hay không. Trì hoãn có thể làm mất cơ hội bảo vệ giác mạc.
Khám mắt giúp phân biệt những bệnh nào?
Bác sĩ kiểm tra mí, kết mạc, giác mạc và phản xạ mắt; tùy biểu hiện có thể đánh giá nước mắt, nhuộm fluorescein hoặc đo nhãn áp. Nhuộm giác mạc nhằm tìm vùng mất biểu mô, vì thuốc phù hợp với viêm kết mạc chưa chắc an toàn khi có loét. Mắt đỏ kèm đau sâu cần được phân biệt với viêm màng bồ đào và tăng nhãn áp.
PCR, tế bào học hoặc xét nghiệm khác thường dành cho trường hợp có bệnh cảnh phù hợp, kéo dài, tái phát hoặc xảy ra trong đàn. Kết quả phát hiện vật liệu di truyền của một tác nhân phải đọc cùng triệu chứng và lịch sử điều trị. Nó không tự giải thích mọi biểu hiện ở mắt, và kết quả âm tính cũng chịu ảnh hưởng thời điểm, vị trí lấy mẫu.
Điều trị cần đi theo nguyên nhân
Thuốc kháng khuẩn có thể được chỉ định khi nghi ngờ hoặc xác định vi khuẩn liên quan; thuốc kháng virus được cân nhắc trong bệnh herpes phù hợp. Dị vật hoặc bất thường mí cần giải quyết bằng cách khác. Nếu tổn thương là thứ phát từ bệnh giác mạc, điều trị chỉ nhằm giảm ghèn sẽ bỏ sót vấn đề chính.
Không dùng lại đơn của mèo khác. Đặc biệt, thuốc nhỏ chứa corticoid có thể gây hại khi giác mạc loét hoặc herpes đang hoạt động. Bác sĩ quyết định loại thuốc, khoảng dùng và thời điểm tái khám dựa trên tình trạng thực tế, thay vì áp dụng một công thức chung cho mọi mắt đỏ.
Chăm sóc để mắt có điều kiện hồi phục
Có thể nhẹ nhàng làm mềm ghèn bên ngoài mí bằng gạc sạch theo hướng dẫn; dùng miếng riêng cho từng mắt. Không để đầu lọ chạm lông hoặc bề mặt mắt. Nếu phải dùng nhiều thuốc, cần hỏi rõ thứ tự và khoảng cách giữa các lần dùng để tránh rửa trôi thuốc trước đó.
Giảm bụi, khói thuốc, nước hoa và chất tẩy dạng xịt quanh mèo. Mèo dụi mắt nhiều có thể cần vòng bảo vệ đúng kích thước. Nếu thuốc gây phản ứng bất thường, mèo đau tăng hoặc khó thao tác an toàn, hãy liên hệ bác sĩ; không ghì mạnh đầu và cố banh mắt bằng mọi giá.
Tái phát không đồng nghĩa điều trị lần trước hoàn toàn thất bại
Herpesvirus có thể tồn tại tiềm ẩn và tái hoạt khi mèo chịu stress hoặc mắc bệnh khác. Điều trị giúp kiểm soát đợt bệnh nhưng không hứa hẹn loại bỏ virus khỏi cơ thể. Mặt khác, tái phát liên tục cũng có thể cho thấy bất thường mí, vấn đề giác mạc hoặc chẩn đoán ban đầu cần được xem lại.
Trong nhà nhiều mèo, rửa tay giữa các lần chăm sóc, vệ sinh đồ dùng và hạn chế tiếp xúc khi có dấu hiệu hô hấp giúp giảm lây truyền. Vaccine góp phần giảm mức độ bệnh do một số virus nhưng không bảo đảm mèo không bao giờ viêm mắt. Không dùng kháng sinh dự phòng cho cả đàn khi chưa có chỉ định.
Chuẩn bị gì khi đưa mèo đến DR.VET?
Hãy mang các lọ thuốc đã dùng, ảnh diễn biến và thông tin về mèo sống cùng. DR.VET có thể tiếp nhận nhu cầu khám, đánh giá tổn thương và trao đổi hướng kiểm tra hoặc chuyển chuyên khoa nếu cần; liên hệ 0907 675 123 để sắp xếp. Điều quan trọng là kiểm tra nguyên nhân mắt đỏ trước khi lựa chọn thuốc, nhất là khi mèo đang đau hoặc nhìn kém.
Nguồn tham khảo
Thông tin được biên soạn cho chủ nuôi và đối chiếu với các tài liệu dưới đây. Chưa có xác nhận bác sĩ DR.VET thẩm định bản thảo. Hình ảnh là nội dung minh họa, không phải bằng chứng chẩn đoán cho một ca cụ thể.
